Kentsel Dönüşümde Tapu Harcı ve Noter Masrafı Muafiyeti Nasıl Alınır?

Kentsel dönüşüm projelerinde inşaat maliyetlerinin yanı sıra resmi işlemler için ödenen harç ve vergiler ciddi bir mali yük oluşturabilir. Ancak 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanunun 7. maddesi, riskli binaların dönüşümünü teşvik etmek amacıyla çok geniş kapsamlı vergi, harç ve masraf muafiyetleri sağlamıştır. Bu yasal kalkan sayesinde hak sahipleri ve müteahhitler yüz binlerce liralık resmi harçtan tamamen muaftır.

Peki hangi vergiler ve noter masrafları ödenmez, muafiyet belgesi nereden alınır ve haksız yere ödenen harçlar nasıl geri iade alınır?

6306 Sayılı Kanun Kapsamında Muaf Tutulan Harç ve Vergiler

Kanun maddesi uyarınca riskli yapıların yıkılıp yeniden yapılmasına ilişkin tüm işlemler birçok kamu masrafından istisna edilmiştir. Bu istisnalar ilk satış ve tescil işlemlerini de kapsamaktadır.

Muafiyet kapsamındaki temel vergi ve harç kalemleri şunlardır:

• Tapu Harcı Muafiyeti: Normal satışlarda alıcı ve satıcıdan toplamda %4 oranında alınan tapu devir harcı kentsel dönüşümde %0 (sıfır) olarak uygulanır.
• Noter Masrafları ve Harçları: Noterde düzenlenen arsa payı karşılığı inşaat sözleşmelerinde noter kağıt bedeli ve harçlar alınmaz.
• Damga Vergisi İstisnası: Taraflar arasında imzalanan sözleşmeler, taahhütnameler ve protokoller damga vergisinden tamamen muaftır.
• Veraset ve İntikal Vergisi İndirimi: Dönüşüm kapsamındaki intikal işlemlerinde mevzuat avantajları geçerlidir.
• Belediye İmar ve Ruhsat Harçları: Belediyelerin aldığı bina inşaat harcı, otopark harcı, tevhid-ifraz harcı ve plan tasdik ücretleri kanunen tahsil edilemez.

Muafiyet Belgesi Nasıl ve Nereden Alınır?

Vergi muafiyetlerinden yararlanabilmek için tapu ve noter dairelerine resmi kanıt sunulması zorunludur. Aksi halde memurlar sistemi standart prosedürle çalıştırıp harç tahakkuk ettirebilir.

Muafiyet belgesi alma adımları şunlardır:

• Riskli Yapı Muafiyet Yazısı Talebi: Binanın bulunduğu ilçedeki Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğüne veya yetkilendirilmiş belediyeye dilekçe verilir.
• Tapu Kayıt Şerhi Kontrolü: Binanın tapu kütüğünde 6306 sayılı kanun risk şerhinin aktif olduğu kontrol edilir.
• Resmi Muafiyet Yazısının Alınması: İdareden alınan ‘6306 Sayılı Kanun Kapsamında Harç ve Vergi Muafiyet Belgesi’ noter ve tapu işlemlerinde dosyanın en üstüne eklenir.

Haksız Yere Ödenen Tapu Harçlarının İadesi

Uygulamada bazı tapu müdürlükleri veya belediyeler kanun hükmünü yanlış yorumlayarak hak sahiplerinden veya müteahhitlerden sehven harç tahsil edebilmektedir. Anayasa Mahkemesi ve Danıştay’ın emsal kararları uyarınca bu ödemeler hukuka aykırıdır.

Haksız ödenen paraların geri alınması için ödeme tarihinden itibaren 30 gün içinde ilgili Vergi Dairesine ‘Düzeltme ve Şikayet’ başvurusu yapılmalıdır. Talep reddedilirse Vergi Mahkemesinde dava açılarak ödenen tutarlar yasal faiziyle birlikte kuruşu kuruşuna geri tahsil edilmektedir.

Kentsel dönüşümde haklarınızı bilmek, inşaat sürecinde haksız harç ödemelerinden korunmanın en etkili yoludur.

Kentsel dönüşümde tapu harcı muafiyeti, noter masraf istisnaları ve vergi iade davaları hakkında en güncel mevzuatlar, gayrimenkul haberleri ve uzman tavsiyeleri için SerMimar.Net sektör rehberini takip etmeyi unutmayın!