Yangın Merdiveni ve Yangın Yönetmeliği Şartları: Hangi Binalarda Zorunlu?

Toplu yaşam alanlarında ve ticari yapılarda can güvenliğini doğrudan ilgilendiren en kritik mimari unsurların başında acil durum tahliye yolları gelir. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile İçişleri Bakanlığı tarafından yürütülen Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik, yangın merdiveni zorunluluğunu ve teknik standartlarını katı kurallara bağlamıştır.

İtfaiye raporu alınamayan veya yangın yönetmeliğine aykırı inşa edilen yapılara belediyeler tarafından yapı kullanma izin belgesi (iskan) kesinlikle verilmemektedir.

Yangın Merdiveni Hangi Binalarda Zorunludur?

Yönetmeliğe göre konut binalarında yangın merdiveni zorunluluğu binanın yapı yüksekliğine ve kat adedine göre belirlenir:

• Yapı Yüksekliği 21.50 Metreyi Aşan Konutlar: Zemin üzeri yaklaşık 6-7 kattan daha yüksek olan tüm konut binalarında en az 2 adet bağımsız kaçış merdiveni bulunması yasal zorunluluktur.
• Yapı Yüksekliği 30.50 Metreyi Aşan Binalar: Bu binalarda yangın merdivenlerinden en az bir tanesinin yangın güvenlik holü ile korunan basınçlandırılmış kapalı yangın merdiveni olması şarttır.
• Toplanma Amaçlı Yapılar ve Ticari Binalar: Otel, hastane, okul, yurt, alışveriş merkezi gibi insan yoğunluğunun fazla olduğu binalarda yükseklik şartına bakılmaksızın kullanıcı sayısına göre çift çıkış ve acil kaçış merdiveni zorunludur.

Dairesel (Spiral) Yangın Merdiveni Yasağı

Halk arasında yaygın olarak bilinen demir helezon / dairesel yangın merdivenleri, yangın anında panikleyen kalabalıkların düşme ve izdiham riski nedeniyle yönetmelikle ciddi oranda sınırlandırılmıştır.

Yapı yüksekliği 21.50 metreden fazla olan binalarda dairesel merdiven yapılması kesinlikle yasaktır. Sadece yapı yüksekliği 21.50 metrenin altındaki binalarda, basamak genişliği en dar noktada 25 cm’den az olmamak kaydıyla istisnai olarak izin verilebilir.

Teknik Standartlar ve Ölçü Kuralları

Bir yangın kaçış merdiveninin projede ve sahada taşıması gereken asgari geometrik kriterler şunlardır:

• Merdiven Net Genişliği: Konutlarda kaçış merdiveni net basamak genişliği en az 100 cm, kamuya açık binalarda ise en az 120 cm olmalıdır.
• Basamak ve Rıht Ölçüleri: Rıht yüksekliği en fazla 17.5 cm, basamak basma genişliği ise en az 28 cm olmak zorundadır.
• Yangına Dayanıklı Kapılar: Kaçış merdivenine açılan kapılar panik barlı olmalı, duman sızdırmaz fitillerle donatılmalı ve en az 90 ila 120 dakika yangına dayanıklı sertifikaya sahip bulunmalıdır.
• Acil Aydınlatma ve Yönlendirme: Elektrik kesildiğinde en az 90 dakika boyunca aküden beslenen fosforlu acil çıkış yönlendirme armatürleri bulunmalıdır.

Yangın Merdiveni İmalat Maliyetleri

Mevcut binalara sonradan eklenen harici çelik yangın merdivenleri veya sıfır inşaatlardaki betonarme yangın şaftları farklı maliyet kalemleri oluşturur:

• Harici Çelik Yangın Merdiveni: Statik projeye uygun galvanizli veya yangın geciktirici boyalı çelik merdivenler kat başına ortalama 35.000 TL ile 65.000 TL arasında maliyetlendirilir.
• Yangın Güvenlik Kapıları: Sertifikalı, panik barlı yangın kapılarının adet fiyatı 6.500 TL ile 14.000 TL bandındadır.
• Basınçlandırma Fanı Altyapısı: Yüksek yapılarda duman girişini engelleyen pozitif basınçlandırma motoru ve kanalları 60.000 TL ile 140.000 TL arasında bütçelenir.

Binaların yangın güvenliği, yangın merdiveni yönetmelik standartları ve itfaiye onay süreçleri hakkında en güncel mevzuatlar, gayrimenkul haberleri ve uzman tavsiyeleri için SerMimar.Net sektör rehberini takip etmeyi unutmayın!