Akkuyu NGS’de Tarihi Dönemeç: 1. Ünitede Yakıt Yükleme Öncesi Sıcak Soğuk Testler Başladı!
Hızlı Özet
Akkuyu NGS 1. ünitede nükleer yakıt yükleme öncesi son aşama olan sıcak soğuk çalıştırma testleri başladı. 285°C ve 16,5 MPa test sürecinin tüm ayrıntıları!
Türkiye’nin enerji bağımsızlığı ve sıfır karbon vizyonunun en büyük simgesi olan Akkuyu Nükleer Güç Santrali (NGS) projesinde tarihi bir dönüm noktası daha geride bırakılıyor. Rusya Devlet Nükleer Enerji Kuruluşu Rosatom tarafından Mersin’de inşa edilen santralin 1. güç ünitesinde, başlatma ve işletmeye alma öncesindeki en kritik teknik aşama olan reaktör tesisinin sıcak soğuk çalıştırılması resmen başladı.
Bu devasa operasyon kapsamında, santralde ilk elektrik üretimine ve fiziksel devreye almaya geçilmeden önceki en hayati eşik test ediliyor. Reaktörün birinci ve ikinci devrelerindeki tüm ana ve yardımcı ekipmanlar, gerçek nükleer işletme koşulları birebir canlandırılarak en zorlu güvenlik ve basınç testlerinden geçiriliyor.
Sıcak Soğuk Çalıştırma Nedir? Reaktörün “Büyük Provası”
Nükleer santral mühendisliğinde sıcak soğuk çalıştırma (hot and cold functional testing), reaktör koruna zenginleştirilmiş uranyum yüklenmeden önce santralin tüm sistemlerinin eksiksiz işlediğini kanıtlayan en kapsamlı kontrol evresidir. Bu aşamada reaktör keline henüz gerçek radyoaktif yakıt yerleştirilmez; bunun yerine gerçek yakıt demetleriyle birebir aynı ağırlık, geometri ve hidrodinamik dirence sahip yakıt demeti simülatörleri kullanılır.
Simülatörlerin kullanıldığı test sürecinde; boru hatlarının titreşim karakteristikleri, reaktör kontrol ve koruma sistemleri, acil durum soğutma mekanizmaları, elektrik şebeke bağlantıları ve hidrolik pompalar kesintisiz olarak izleniyor. Böylece sistemde oluşabilecek en küçük mikronluk titreşim veya basınç kaybı erkenden teşhis edilerek kusursuz güvenlik standardı sağlanıyor.
285°C Sıcaklık ve 16,5 MPa Basınç: 1.650 Metre Derinliğe Eşit Güç
Sıcak soğuk çalıştırma programı kapsamında reaktör tesisi harici ısıtıcılar ve ana sirkülasyon pompaları yardımıyla kademeli şekilde ısıtılıyor. Reaktörün kalbinde dolaşan birinci devre soğutucusu olan kimyasal işlem görmüş suyun sıcaklığı nominal işletme değeri olan 285°C‘ye, basıncı ise 16,5 MPa seviyesine yükseltiliyor.
Fizik kuralları gereği suyun bu denli yüksek sıcaklıkta buharlaşmadan sıvı fazda kalabilmesi, ancak devasa bir basınç altında mümkündür. Reaktörün birinci devresinde uygulanan 16,5 MPa‘lık basınç, okyanuslarda tam 1.650 metre derinliğe daldırılan bir cismin maruz kaldığı basınca denk geliyor. Bu olağanüstü hidrolik güç sayesinde reaktör kılıfının, kaynak dikişlerinin ve buhar üreteçlerinin sızdırmazlık dayanımı tescilleniyor.
Revizyonun Ardından Gerçek Uranyum Yakıt Yüklenecek
Sıcak soğuk test maratonunun başarıyla tamamlanmasının ardından reaktör basınç kabı ve devre ekipmanları soğutularak detaylı bir revizyona (bakım ve iç inceleme) tabi tutulacak. Uzman mühendisler ve bağımsız denetçiler, tüm bileşenlerin proje gerekliliklerine ve uluslararası güvenlik standartlarına tam uyum sağladığını raporlayacak.
Bu teknik raporların Nükleer Düzenleme Kurumu (NDK) tarafından onaylanmasıyla birlikte akkuyu ngs nükleer yakıt yükleme süreci resmen başlayacak. Zenginleştirilmiş uranyum içeren gerçek yakıt demetleri ilk kez reaktör koruna indirilecek ve reaktör kontrollü zincirleme fisyon reaksiyonunu başlatmak üzere “ilk kritikliğe” ulaştırılacak.
Rosatom ve Akkuyu Yönetiminden “Yarım Adım Kaldı” Mesajı
Testlerin başlamasıyla ilgili açıklamalarda bulunan Rosatom Genel Müdürü Aleksey Likhachev, gerekli tüm resmi izinlerin alındığını belirterek sürecin önemini şu sözlerle vurguladı:
- Fiziksel Devreye Almaya Yarım Adım: Likhachev, santralin artık nominal işletme parametrelerinde test edildiğini belirterek, “Fiziksel devreye alma aşamasına artık bir adım değil, kelimenin tam anlamıyla yarım adım kaldı. Bu, santralin tüm sistemleri için adeta bir ‘son prova’ niteliğindedir. Sürecin sorunsuz tamamlanmasını ve bu yıl fiziksel devreye alma aşamasına geçmeyi hedefliyoruz” dedi.
- Sıfır Toleranslı Nükleer Güvenlik: Akkuyu Nükleer A.Ş. Genel Müdürü Sergei Butckikh ise her bir ekipmanın hizmete alınabilirliğinin teyit edilmesinin uluslararası güvenlik ilkelerinin gereği olduğunu belirterek, normal işletmeden sapmaların simüle edildiği tüm senaryoların başarıyla test edildiğini ifade etti.
Türkiye’nin Enerji Portföyünde Akkuyu NGS’nin Stratejik Rolü
Her biri 1.200 MW kapasiteli 4 adet VVER-1200 tipi 3+ nesil reaktörden oluşacak Akkuyu NGS, tam kapasiteyle devreye girdiğinde toplam 4.800 MW kurulu güce ulaşacak. Bu dev tesis, tek başına Türkiye’nin toplam elektrik tüketiminin yaklaşık %10‘unu kesintisiz ve sıfır karbon salımıyla karşılayacak.
Yenilenebilir enerji yatırımlarıyla birlikte baz yük santral olarak enerji şebekesine büyük bir esneklik ve arz güvenliği kazandıracak olan Akkuyu, sanayiden konuta kadar ülke genelindeki enerji arzını garanti altına alacak.
Büyük enerji yatırımları, nükleer santral inşaat teknolojileri, mega altyapı projeleri ve sanayi taahhüt süreçleri hakkında en güncel mevzuatlar, gayrimenkul haberleri ve uzman tavsiyeleri için SerMimar.Net sektör rehberini takip etmeyi unutmayın!
SerMimar
Osmanlılarda mimarbaşı, SerMimaran-ı hassa. osmanlı hanedanının ve büyük devlet adamlarının yaptıracakları binaların projelerini yapmak ve bunların uygulanması için gerekli mimarları, teknik elemanları atamak, büyük kentlerdeki mimarları atamak, hassa mimarlarını yetiştirmek, kent ve kasabalardaki bütün mimar ve ustaların kayıtlarını tutmak SerMimar'ın görevleri arasındaydı.
Tüm Yazıları