SerMimar.Net
Son Dakika

Zilyetlik Nedir? Tapusuz Taşınmazların Zilyetlikle İktisabı Şartları

15 Kasım 2026 2.016 Okunma 4 Dk Okuma
Zilyetlik Nedir? Tapusuz Taşınmazların Zilyetlikle İktisabı Şartları

Hızlı Özet

Zilyetlik nedir? TMK 713 ve Kadastro Kanunu kapsamında tapusuz taşınmazların 20 yıllık zilyetlikle mülkiyete geçirilmesi (kazandırıcı zamanaşımı) şartları.

SerMimar.Net Uzman Rehberi

Eşya hukukunun en temel kavramlarından biri olan zilyetlik, bir şey üzerinde fiili hakimiyet ve tasarruf gücünü elinde bulundurmayı ifade eder. Mülkiyet bir taşınmaz üzerindeki yasal hak sahipliği iken; zilyetlik o taşınmazı fiilen elinde tutma, ekip biçme veya içinde oturma durumudur. Kırsal bölgelerde veya henüz kadastrosu geçmemiş alanlarda milyonlarca metrekare arazi resmi tapu kütüğünde kayıtlı olmaksızın nesiller boyu zilyetlik zilyetlik yoluyla kullanılmaktadır.

Türk Medeni Kanunu, uzun yıllar boyunca bir taşınmazı sahiplenerek kullanan kişilere belirli sıkı yasal şartların varlığı halinde taşınmazın mülkiyetini tapuda kendi adlarına tescil ettirme hakkı tanımıştır. Bu hukuki müesseseye kazandırıcı zamanaşımı (olağanüstü zamanaşımı) ile mülkiyetin iktisabı denir.

Tapusuz Taşınmazlarda 20 Yıllık Zilyetlik Şartları (TMK m. 713)

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 713. maddesinin 1. fıkrası tapuda kayıtlı olmayan bir gayrimenkulün zilyetlik yoluyla tapuya bağlanabilmesi için şu dört kümülatif şartı aramaktadır:

  • 1. Taşınmazın Tapusuz Olması: Arazinin tapu kütüğünde hiçbir kimse adına özel mülkiyet olarak tescilli bulunmaması gerekir. Tapulu arazilerde kural olarak zilyetlikle mülkiyet kazanılamaz (malikin gaipliği veya 20 yıl önce ölümü hariç).
  • 2. Kesintisiz 20 Yıllık Süre: Zilyetliğin davasız ve aralıksız olarak en az 20 yıl boyunca sürmüş olması şarttır. Zilyet, kendisinden önceki mirasbırakanlarının kullanım sürelerini de kendi süresine ekleyebilir (zilyetliğin devri ve eklenmesi).
  • 3. Malik Sıfatıyla Zilyetlik: Taşınmazı kullanan kişi orayı kiracı, bekçi veya ortakçı sıfatıyla değil; kendisini gerçek arsa sahibi görerek tasarruf etmiş olmalıdır. Taşınmaza ağaç dikmek, etrafını çitle çevirmek, ev inşa etmek malik sıfatının en güçlü delilleridir.
  • 4. Çekişmesiz ve Nizasız Kullanım: Bu 20 yıllık süre boyunca Hazine, Orman İdaresi, Belediye veya üçüncü şahıslar tarafından açılmış herhangi bir tahliye, müdahalenin men’i veya ecrimisil davasının bulunmaması gerekir.

Hangi Araziler Zilyetlikle Asla Kazanılamaz?

Kamu yararı gereğince kanunlarımız bazı taşınmazların zilyetlik yoluyla özel mülkiyete dönüştürülmesini mutlak surette yasaklamıştır:

  • Orman Alanları: Anayasa’nın 169. maddesi gereğince Devlet Ormanları üzerinde zamanaşımı ile zilyetlik iddia edilemez ve hiçbir şekilde tapuya bağlanamaz.
  • Mera, Yaylak ve Kışlaklar: 4342 sayılı Mera Kanunu kapsamındaki kamu ortak malları zilyetlikle kazanılamaz; köylülerin ortak kullanımına tahsislidir.
  • Kıyı Kenar Çizgisi İçindeki Alanlar: Deniz, göl ve akarsu kıyıları devletin hüküm ve tasarrufu altındadır; özel mülkiyete konu edilemez.
  • Tarihi ve Arkeolojik Sit Alanları: 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamındaki tescilli sit alanları zilyetlikle tescil ettirilemez.

Tapu İptal ve Tescil Davası Süreci ve İlan Zorunluluğu

20 yıllık şartları dolduran zilyet, taşınmazın bulunduğu yer Asliye Hukuk Mahkemesi’nde Hazine ve ilgili kamu tüzel kişiliklerine (Belediye veya Köy Tüzel Kişiliği) karşı dava açar. Mahkeme heyeti yerel bilirkişiler, yaşlı tanıklar ve hava fotoğrafları (stereoskopik inceleme) yardımıyla arazinin son 20 yıldır kim tarafından kullanıldığını tespit eder.

Dava sürecinde kanunen en az 3 ay süreyle yerel gazetelerde ve taşınmazın bulunduğu köyde mahkeme ilanı asılır. İlan süresi içinde haklı bir itiraz gelmezse mahkeme taşınmazın davacı adına tesciline karar verir.

Zilyetlik hukuku, tapu tescil davaları, kadastro uyuşmazlıkları ve gayrimenkul mülkiyet hakları hakkında en güncel mevzuatlar, gayrimenkul haberleri ve uzman tavsiyeleri için SerMimar.Net sektör rehberini takip etmeyi unutmayın!

SerMimar Editörü

SerMimar Editörü

Sektörün dinamiklerini yakından takip eden, yenilikçi mimari ve inşaat konularında içerik üreten SerMimar editörü.

Tüm Yazıları