İnşaat Sektöründe Finansman Kabusu: Ticari Kredi Faizleri Bir Yılın Zirvesinde!

Türkiye ekonomisinin lokomotifi olan inşaat ve gayrimenkul sektörü, tarihin en şiddetli “finansmana erişim” krizlerinden biriyle karşı karşıya. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından açıklanan son verilere göre, piyasanın can damarı olan ticari kredi faizleri %43,5 seviyesine tırmanarak son bir yılın en yüksek (zirve) rakamına ulaştı. Sermaye yoğun çalışan ve projelere başlamak için banka finansmanına ihtiyaç duyan binlerce müteahhit ve inşaat firması için bu faiz oranı, yeni şantiyelerin açılmasını neredeyse imkânsız hale getiriyor.

Tablo sadece üretici (müteahhit) tarafında değil, tüketici tarafında da karanlık bir görünüme sahip. TCMB verilerine göre, ev veya araç almak isteyen vatandaşın can simidi olan tüketici kredileri faizi de %50,1 gibi ürkütücü bir seviyede yatay seyrini sürdürüyor. Diğer taraftan parası olan yatırımcı için 1-3 ay vadeli TL mevduat faizinin %40,5 seviyelerini koruması, paranın betona değil bankaya akmasına (gayrimenkul sektöründen nakit kaçışına) neden olmaya devam ediyor.

BDDK Verileri: Kredi Büyümesinde Sert Fren!

Sektördeki bu nakit sıkışıklığı, resmi makroekonomik verilere de net olarak yansımış durumda. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) verilerinden yapılan hesaplamalara göre, bankaların kredi musluklarını ne kadar kıstığını gösteren “kredi büyümesi” rakamları adeta çakıldı. Yılın başlarında %32 seviyelerinde olan ticari kredilerdeki büyüme hızı, bugün %20’nin altına kadar gerileyerek şirketlerin borçlanamadığını ve küçülmeye gittiğini kanıtladı.

Aynı sert fren tüketici tarafında da yaşandı. Daha önce zirve noktası olan %62,5 seviyesini gören tüketici kredilerindeki büyüme ivmesi, %32,5 seviyelerine kadar düştü. Piyasada ne ticarethane ne de vatandaş bankadan para çekemeyince, doğrudan kredili alıma bağımlı olan konut satışları ve devasa inşaat projeleri büyük bir “bekle-gör” sarmalının içine itilmiş oldu.

Kapsamlı Sıkça Sorulan Sorular (Kredi Krizi SSS)

Soru 1: Ticari kredi faizlerinin %43,5 olması inşaat sektörünü neden durdurur?
Cevap: Müteahhitler devasa projeleri kendi öz sermayeleriyle değil, bankalardan çektikleri ticari kredilerle fonlarlar. %43,5 faizle para çekip, artan çimento maliyetiyle ev yapmak ve bu evi o yüksek fiyatla kâr ederek satmak günümüz matematiğinde imkânsızlaştığı için yeni proje üretimi durur.

Soru 2: BDDK’nın açıkladığı “Kredi Büyümesinin Düşmesi” ne anlama gelir?
Cevap: Bankaların şirketlere ve vatandaşa artık eskisinden daha az (veya hiç) yeni kredi verdiğini gösterir. Kredi büyümesi eksiye veya sert düşüşe geçerse, piyasada dönen nakit azalır ve ticaret çarkları yavaşlar.

Soru 3: %50 tüketici faizi ve %40 mevduat faizi varken ev alınır mı?
Cevap: Bankadan kredi çekerek ev almak bu faiz oranlarıyla finansal bir felakettir. Ancak elinde “nakit parası” olan (mevduattan çıkıp gayrimenkule girmek isteyen) alıcılar için, evini acil satmak zorunda olan müteahhitlerden çok büyük indirimler (pazarlık fırsatları) koparma dönemidir.

Mimar İdris YAĞMAHAN’ın Editöryal Yorumu

Sürekli ekranlarda faiz rakamları konuşuluyor ama kimse sahadaki kan banyosunu görmüyor! Sevgili meslektaşlarım ve müteahhit dostlarım; ticari kredi faizinin %43,5 olması demek, geleneksel “yap-sat” modelinin iflas belgesi demektir. Bankadan %43 ile borçlanıp o faiz yükünü çimentoya, demire ve sonunda da o evi alacak olan vatandaşa (ki onun da tüketici kredi faizi %50) yükleyemezsiniz. Bu zehirli matematik çalışmaz! İşte bu yüzden SerMimar platformunda yıllardır “Hafif Çelik Yapı Sistemlerine” geçişin bir lüks değil, bir hayatta kalma meselesi olduğunu bağırıyorum. Klasik betonarmede bankanın kucağına düşüp 18 ay inşaat süresiyle boğuşmak yerine; hafif çelikle 45 günde projeyi bitirmek, öz sermayenizi hızlıca döndürmek ve banka borcundan ölümüne kaçmak zorundasınız. Bu piyasada ayakta kalmak istiyorsanız bankanın parasına değil, inşaat hızınıza güveneceksiniz. En güncel sektörel kurtuluş stratejileri ve vizyon analizleri için SerMimar.Net rehberliğinden ayrılmayın!