SerMimar.Net
Son Dakika

Engelli Rampası Eğim Standartları (TS 9111) ve Asansör Uyumluluğu

22 Kasım 2026 2.085 Okunma 3 Dk Okuma
Engelli Rampası Eğim Standartları (TS 9111) ve Asansör Uyumluluğu

Hızlı Özet

Engelli rampası eğimi kaç olmalıdır? TS 9111 standartları, Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği maksimum rampa eğimleri (%6-%8), sahanlık ve küpeşte rehberi.

SerMimar.Net Uzman Rehberi

Çağdaş bir kentin ve mimari tasarımın medeniyet seviyesi, toplumun tüm bireylerine sunduğu bağımsız hareket özgürlüğüyle ölçülür. Bedensel engelliler, yaşlılar, bebek arabalı ebeveynler ve geçici hareket kısıtlılığı yaşayan bireyler için bina girişlerinde ve kamusal alanlarda bulunan kot farkları aşılmaz birer fiziksel engele dönüşebilir. Bu engelleri ortadan kaldırarak evrensel erişilebilirliği sağlayan en kritik mimari yapı elemanı engelli rampalarıdır.

Ancak sahada sırf yapı kullanım izin belgesi (iskan) alabilmek amacıyla gelişigüzel inşa edilen, aşırı dik ve kaygan rampalar engellilere fayda sağlamak bir yana ölümcül düşme ve devrilme kazalarına davetiye çıkarır. Bu sebeple mevzuatımızda engelli rampası tasarımı TS 9111 standardı ve Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği ile milimetrik kurallara bağlanmıştır.

Yasal Rampa Eğim Standartları: %6 ve %8 Kuralları

Tekerlekli sandalye kullanan bir bireyin refakatçiye ihtiyaç duymadan kendi kol gücüyle rampayı çıkabilmesi için rampa eğimi kot farkına göre sınırlandırılmıştır:

  • İdeal Rampa Eğimi (Maksimum %6): Rampanın uzunluğu ve kot farkı arttıkça eğim düşürülmelidir. Standart bir engelli rampasında hedeflenen en güvenli eğim %6 (yaklaşık 1:16 oran) veya altıdır.
  • Kısa Mesafelerde Maksimum Eğim (%8): Kot farkının 15 cm’yi geçmediği çok kısa mesafeli eşiklerde eğim en fazla %8’e (1:12 oran) kadar yükseltilebilir. %8’in üzerindeki eğimler kanunen engelli rampası kabul edilmez ve iskan denetiminde reddedilir.
  • Yükseklik Sınırı ve Sahanlık (Dinlenme) Zorunluluğu: Tek bir rampa kolunda kesintisiz tırmanma yüksekliği en fazla 75 cm olabilir. 75 cm kot farkına ulaşıldığında mutlaka tekerlekli sandalyenin rahatça durabileceği en az 150×150 cm boyutlarında düz bir ara sahanlık bırakılmalıdır.

Genişlik, Küpeşte ve Koruma Bordürü Standartları

TS 9111 standartları rampanın geometrisine ilişkin şu katı kuralları getirmiştir:

  • Net Temiz Genişlik: Engelli rampasının küpeşteler arasındaki net serbest genişliği en az 100 cm (tercihen iki sandalyenin karşılaşabileceği 180 cm) olmalıdır.
  • Çift Kademeli Küpeşte: Rampanın her iki tarafına hem yetişkinler hem de tekerlekli sandalye oturuş boyu için bitmiş döşemeden 70 cm ve 90 cm yüksekliklerde kesintisiz çift sıra küpeşte (korkuluk) monte edilmelidir. Küpeşteler rampa başlangıcı ve bitişinde 30 cm uzatılmalıdır.
  • Tekerlek Koruma Bordürü (5 cm): Tekerlekli sandalyenin tekerleklerinin dışarı kayıp devrilmesini önlemek amacıyla rampa zemin kenarlarında en az 5 cm yüksekliğinde emniyet koruma bordürü bulunmalıdır.

Zemin Kaplaması ve Hissedilebilir Yüzeyler

Rampa yüzeyi yağmurlu ve karlı havalarda kaymayı önleyecek pürüzlü, kaymaz doğal taş, fırçalı beton veya kauçuk kaplama olmalıdır. Cilalı mermer veya parlak seramik kaplamalar kesinlikle yasaktır.

Ayrıca görme engelli bireyler için rampa başlangıcı ve sahanlıklarda sarı renkli kabartmalı hissedilebilir uyarıcı yüzeyler (noktalı takip karoları) uygulanarak düşme riski sıfırlanmalıdır.

Rampa yapılması imkansız olan dar parsel girişlerinde ise hidrolik veya vidalı engelli platform asansörleri projelendirilmelidir.

Evrensel erişilebilirlik standartları, TS 9111 mevzuatı ve engelsiz mimari detaylar hakkında en güncel mevzuatlar, gayrimenkul haberleri ve uzman tavsiyeleri için SerMimar.Net sektör rehberini takip etmeyi unutmayın!

SerMimar Editörü

SerMimar Editörü

Sektörün dinamiklerini yakından takip eden, yenilikçi mimari ve inşaat konularında içerik üreten SerMimar editörü.

Tüm Yazıları
WhatsApp Teklif Hattı