Riskli Bina Karot ve Donatı Sıyırma Raporuna İtiraz Süresi, Yolu ve Teknik İnceleme Aşamaları

Kentsel dönüşüm kapsamında lisanslı bir kuruluş tarafından hazırlanan riskli yapı raporu, binanın tapu kütüğüne şerh düşüldüğünde tüm kat maliklerine resmi tebligatla bildirilir. Ancak bazı durumlarda malikler; karot numunelerinin usulsüz alındığını, beton dayanım hesaplamalarının gerçeği yansıtmadığını veya binanın aslında statik açıdan sağlam olduğunu iddia edebilir. 6306 sayılı Kanun, hak sahiplerine bu karara karşı yasal yollardan itiraz hakkı tanımıştır.

Riskli yapı kararına itiraz süreci çok katı hak düşürücü sürelere ve teknik kurallara bağlıdır. Sürenin bir gün bile geçirilmesi raporun kesinleşmesine ve tahliye sürecinin geri dönülemez şekilde başlamasına yol açar.

İtiraz İçin Yasal Süre: Hak Düşürücü 15 Gün Kuralı

Riskli yapı tespiti kesinleştiğinde Tapu Müdürlüğü tüm maliklere resmi tebligat gönderir. Kanun uyarınca tebligatın malike ulaştığı tarihten itibaren 15 günlük yasal itiraz süresi başlar. Bu süre hak düşürücüdür; 15 gün içinde itiraz edilmeyen raporlar kesinleşir ve bina için tahliye tebligatları hazırlanır.

İtiraz başvurusunun şekli ve koşulları şunlardır:

• Başvuru Mercii: İtiraz dilekçesi binanın bulunduğu ildeki Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğüne verilir.
• Kimler İtiraz Edebilir: Binada bağımsız bölümü bulunan tüm mülk sahipleri veya noter onaylı vekilleri itirazda bulunabilir.
• Teknik Rapor Ekleme Zorunluluğu: Yalnızca ‘Binam sağlamdır’ şeklindeki soyut beyanlar dikkate alınmaz; itirazın uzman bir inşaat mühendisi tarafından hazırlanan teknik gerekçelere dayanması gerekir.
• İtiraz Masrafları: İtiraz eden malik, Bakanlık tarafından belirlenen teknik inceleme heyeti harcını peşin olarak yatırmakla yükümlüdür.

Bakanlık Teknik Heyeti İtirazı Nasıl İnceler?

Yapılan itiraz doğrudan mahkemeye değil, Bakanlık bünyesinde kurulan bağımsız bir Teknik Heyete iletilir. Bu heyet, 4’ü üniversitelerden seçilen inşaat mühendisliği öğretim üyeleri, 3’ü ise Bakanlık bürokratı olmak üzere toplam 7 uzmandan oluşur.

Teknik heyetin inceleme prosedürü şu şekildedir:

• Dosya ve Hesap Kontrolü: Lisanslı firmanın hazırladığı statik hesap modelleri, TBDY deprem katsayıları ve laboratuvar sonuçları yeniden simüle edilir.
• Gerektiğinde Yerinde İnceleme: Heyet şüphe gördüğü durumlarda binaya giderek yeniden karot alımı veya donatı taraması yaptırabilir.
• Kesin Karar: Heyet salt çoğunlukla karar verir. Verilen karar idari açıdan kesindir; heyetin kararına karşı tekrar Bakanlığa itiraz edilemez.

İtirazın Kabul Edilmesi veya Reddedilmesi Halinde Ne Olur?

Teknik heyet incelemesi sonucunda iki farklı senaryo ortaya çıkar:

• İtiraz Kabul Edilirse: Binanın riskli olmadığına karar verilirse, Tapu Müdürlüğüne derhal yazı yazılarak tapu kütüğündeki ‘Riskli Yapı’ şerhi terkin edilir (silinir). Bina normal hukuki statüsüne geri döner.
• İtiraz Reddedilirse: Rapor kesinleşir. Tapudaki şerh kalıcı hale gelir ve ilçe belediyesi binanın tahliyesi ve yıkımı için maliklere en az 60 günlük tahliye süresi tebliğ eder.

İdare Mahkemesinde Dava Açma Yolu

Teknik heyetin ret kararına karşı idari merciler tükenmiş olsa da yargı yolu açıktır. Malikler tebliğden itibaren 30 gün içinde İdare Mahkemesinde yürütmenin durdurulması ve iptal davası açabilirler. Ancak mahkemeler teknik heyet raporlarına büyük ölçüde itibar etmekte ve bilirkişi heyeti atayarak nihai kararı vermektedir.

Riskli bina raporuna itiraz ederken süreyi kaçırmamak ve başvuruyu mutlaka somut mühendislik verileriyle desteklemek hayati önem taşımaktadır.

Riskli bina tespiti, karot itiraz süreçleri ve kentsel dönüşüm hukuku hakkında en güncel mevzuatlar, gayrimenkul haberleri ve uzman tavsiyeleri için SerMimar.Net sektör rehberini takip etmeyi unutmayın!