SerMimar.Net
Son Dakika

Kamulaştırmasız El Atma Davası: Belediyenin Yol veya Park Yaptığı Arsalar

17 Kasım 2026 1.564 Okunma 3 Dk Okuma
Kamulaştırmasız El Atma Davası: Belediyenin Yol veya Park Yaptığı Arsalar

Hızlı Özet

Kamulaştırmasız el atma davası nedir? Belediyenin izin almadan yol, park veya okul yaptığı arsalarda fiili ve hukuki el atma tazminat bedeli rehberi.

SerMimar.Net Uzman Rehberi

Anayasa’nın 35. ve 46. maddeleri ile güvence altına alınan mülkiyet hakkı, kamu idarelerine yalnızca kamu yararının zorunlu kıldığı hallerde ve bedelini peşin ve nakden ödemek şartıyla özel mülkiyetteki taşınmazları kamulaştırma yetkisi verir. Ancak uygulamada belediyeler, karayolları veya bakanlıklar; bütçe yetersizliği veya idari ihmaller nedeniyle resmi kamulaştırma prosedürünü işletmeksizin vatandaşın arsasına asfalt döküp yol geçirebilmekte, park, trafo veya okul yapabilmektedir.

Kamu idaresinin kanuna aykırı bu tasarrufuna hukukumuzda Kamulaştırmasız El Atma adı verilir. Malik, bu haksız fiil karşısında çaresiz değildir; mahkemeye başvurarak arazisinin güncel piyasa rayiç bedelini faiziyle birlikte idareden tazmin etme hakkına sahiptir.

Fiili El Atma ile Hukuki El Atma Arasındaki Ayrım

Yargıtay ve Danıştay içtihatları çerçevesinde kamulaştırmasız el atma iki temel biçimde meydana gelir:

  • 1. Fiili El Atma (Fiziki İşgal): İdarenin arsa üzerine fiilen iş makineleriyle girerek yol, kaldırım, park, mezarlık, kanalizasyon hattı veya kamu binası yapmasıdır. Mülk sahibinin arazisini kullanması tamamen engellenmiştir. Davası adli yargıda (Asliye Hukuk Mahkemesi) açılır.
  • 2. Hukuki El Atma (İmar Kısıtlılığı): İdare arsaya fiziken dokunmaz; ancak imar planında o parseli yeşil alan, park, okul veya dini tesis alanı olarak ayırır. Arsa sahibine inşaat izni verilmez fakat 5 yıl geçmesine rağmen idare arsayı kamulaştırıp parasını da ödemez. Malik yıllarca mülkünü satamaz ve inşaat yapamaz. Bu dava idari yargıda (İdare Mahkemesi) tazminat davası olarak açılır.

Kamulaştırmasız El Atma Davasında Zamanaşımı Var mıdır?

Fiili el atma durumlarında mülkiyet hakkının özüne dokunulduğu için Anayasa Mahkemesi ve Yargıtay’ın yerleşik kararları uyarınca herhangi bir zamanaşımı veya hak düşürücü süre uygulanmaz. Belediyenin yolu veya parkı yapmasının üzerinden 10 yıl, 20 yıl hatta 30 yıl geçmiş olsa dahi mülk sahibi veya mirasçıları bugün dava açarak güncel arsa bedelini talep edebilir.

Ayrıca dava açmadan önce idareye uzlaşma başvurusunda bulunma zorunluluğu yasal değişikliklerle kaldırılmış olup, doğrudan mahkemeye dava açılması mümkündür.

Bilirkişi Bedel Tespiti ve Faiz İşletilmesi

Dava sürecinde Asliye Hukuk Mahkemesi taşınmaz mahallinde keşif icra eder. Gayrimenkul değerleme uzmanı, harita mühendisi ve mülk bilirkişileri çevredeki emsal arsa satışlarını inceler. Parselin konumu, imar durumu, merkezi noktalara uzaklığı ve ticari potansiyeli dikkate alınarak taşınmazın keşif tarihindeki en yüksek güncel piyasa rayiç değeri belirlenir.

Mahkemece hükmedilen kamulaştırmasız el atma tazminatına, davanın açıldığı tarihten itibaren kamu alacaklarına uygulanan en yüksek kanuni faiz işletilir. Bedel idarece ödendiğinde taşınmazın tapudaki mülkiyeti belediyeye tescil edilir veya yol olarak terkin olunur.

Kamulaştırma davaları, imar kısıtlılıkları, belediye işgalleri ve gayrimenkul mülkiyet uyuşmazlıkları hakkında en güncel mevzuatlar, gayrimenkul haberleri ve uzman tavsiyeleri için SerMimar.Net sektör rehberini takip etmeyi unutmayın!

SerMimar Editörü

SerMimar Editörü

Sektörün dinamiklerini yakından takip eden, yenilikçi mimari ve inşaat konularında içerik üreten SerMimar editörü.

Tüm Yazıları