Türkiye’de Beyin Göçü Yüzde 2,2’ye Yükseldi: Mezunların En Fazla Tercih Ettiği Ülkeler ve Bölümler Belli Oldu

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan 2025 yılı Yükseköğretim Beyin Göçü İstatistikleri, üniversite mezunlarının yurt dışına göç eğilimindeki yükselişi tüm detaylarıyla ortaya koydu. Bir önceki yıl yüzde 2,0 seviyesinde gerçekleşen yükseköğretim mezunlarının beyin göçü oranı, 2025 yılında yüzde 2,2’ye yükselirken; mezunların en fazla tercih ettiği ülke yüzde 22 pay ile Almanya oldu.

TÜİK grafik verilerine göre 2015-2025 dönemini kapsayan son 10 yılda beyin göçü kademeli bir artış sergiledi. 2015 yılında toplamda yüzde 1,6 (erkeklerde yüzde 2,0, kadınlarda yüzde 1,1) olan yükseköğretim beyin göçü oranı, 2020 yılında yüzde 1,9’a (erkeklerde yüzde 2,3, kadınlarda yüzde 1,5), 2024 yılında yüzde 2,0’a (erkeklerde yüzde 2,4, kadınlarda yüzde 1,6) ve 2025 yılında yüzde 2,2’ye (erkeklerde yüzde 2,7, kadınlarda yüzde 1,8) ulaştı.

İllere ve Cinsiyete Göre Beyin Göçü Dağılımı: İstanbul İlk Sırada

Yükseköğretim beyin göçü oranının il bazındaki dağılımında büyükşehirler açık ara ilk sıralarda yer aldı. 2025 yılında toplam beyin göçü oranının en yüksek olduğu il yüzde 4,0 ile İstanbul olurken, bu kenti sırasıyla İzmir, Ankara, Eskişehir ve Yalova takip etti. Toplam beyin göçü oranının en düşük kaydedildiği il ise yüzde 0,2 ile Siirt olurken, onu sırasıyla Hakkari, Kilis, Van ve Bitlis izledi.

TÜİK’in cinsiyete göre en yüksek ve en düşük beş ili gösteren grafik verileri ise şu tabloyu ortaya koyuyor:

• Erkeklerde Beyin Göçünün En Yüksek Olduğu 5 İl (Türkiye Ortalaması %2,7): İlk sırada yüzde 4,7 ile İstanbul yer alırken, onu yüzde 4,4 ile İzmir, yüzde 3,6 ile Ankara, yüzde 2,9 ile Eskişehir ve yüzde 2,8 ile Yalova izledi.
• Erkeklerde Beyin Göçünün En Düşük Olduğu 5 İl: En düşük oranlar yüzde 0,2 ile Siirt, yüzde 0,2 ile Hakkari, yüzde 0,4 ile Van, yüzde 0,4 ile Bitlis ve yüzde 0,4 ile Kilis olarak kaydedildi.
• Kadınlarda Beyin Göçünün En Yüksek Olduğu 5 İl (Türkiye Ortalaması %1,8): İlk sırada yüzde 3,4 ile İstanbul bulunurken, onu yüzde 2,8 ile İzmir, yüzde 2,4 ile Ankara, yüzde 1,7 ile Eskişehir ve yüzde 1,5 ile Bursa takip etti.
• Kadınlarda Beyin Göçünün En Düşük Olduğu 5 İl: En düşük oranlar yüzde 0,0 ile Kilis, yüzde 0,1 ile Çankırı, yüzde 0,1 ile Hakkari, yüzde 0,2 ile Siirt ve yüzde 0,2 ile Bitlis oldu.

Vakıf Üniversitelerinde Tam Burslu Mezunların Göç Oranı Yüzde 8,6’ya Çıktı

Üniversite türlerine göre yapılan karşılaştırmada, devlet üniversitesi mezunlarında 2024 yılında yüzde 1,7 olan beyin göçü oranı 2025 yılında yüzde 1,9’a yükseldi. Vakıf üniversitesi mezunlarında ise 2024 yılında yüzde 4,3 olan oran 2025 yılında yüzde 4,4 olarak gerçekleşti.

Vakıf üniversitesi mezunları kendi içinde incelendiğinde en dikkat çekici veri bursluluk statüsünde görüldü. 2025 yılında vakıf üniversitelerinde tam burslu eğitim alan mezunların beyin göçü oranı yüzde 8,6 gibi oldukça yüksek bir seviyeye ulaşırken; bu oranı yüzde 3,8 ile kısmi burslu mezunlar ve yüzde 3,7 ile ücretli eğitim alanlar izledi.

Eğitim Alanlarına Göre Beyin Göçü: Mühendislik, İmalat ve İnşaat İkinci Sırada

TÜİK’in 10 temel eğitim ve öğretim alanını kapsayan 2025 yılı verilerine göre, yurt dışına göçün en yoğun yaşandığı alanlar teknik ve sayısal disiplinler oldu. Özellikle mühendislik, imalat ve inşaat alanı yüzde 4,8 genel oranla bilişim teknolojilerinin hemen ardından Türkiye’de en yüksek beyin göçü veren ikinci sektör konumunda yer aldı.

Eğitim ve öğretim alanlarına göre yükseköğretim mezunlarının 2025 yılı beyin göçü oranları yüksekten düşüğe şu şekildedir:

• Bilişim ve İletişim Teknolojileri (BİT): Toplam yüzde 7,0 (Erkeklerde yüzde 8,2, Kadınlarda yüzde 5,1)
• Mühendislik, İmalat ve İnşaat: Toplam yüzde 4,8 (Erkeklerde yüzde 5,0, Kadınlarda yüzde 4,5)
• Doğa Bilimleri, Matematik ve İstatistik: Toplam yüzde 3,0 (Erkeklerde yüzde 3,3, Kadınlarda yüzde 2,7)
• Hizmetler: Toplam yüzde 2,5 (Erkeklerde yüzde 2,9, Kadınlarda yüzde 1,8)
• Sosyal Bilimler, Gazetecilik ve Enformasyon: Toplam yüzde 2,0 (Erkeklerde yüzde 2,3, Kadınlarda yüzde 1,8)
• Sanat ve Beşeri Bilimler: Toplam yüzde 2,0 (Erkeklerde yüzde 2,2, Kadınlarda yüzde 1,8)
• İş, Yönetim ve Hukuk: Toplam yüzde 1,8 (Erkeklerde yüzde 2,0, Kadınlarda yüzde 1,6)
• Sağlık ve Refah: Toplam yüzde 0,9 (Erkeklerde yüzde 1,0, Kadınlarda yüzde 0,8)
• Tarım, Ormancılık, Balıkçılık ve Veterinerlik: Toplam yüzde 0,8 (Erkeklerde yüzde 0,8, Kadınlarda yüzde 0,9)
• Eğitim: Toplam yüzde 0,8 (Erkeklerde yüzde 0,9, Kadınlarda yüzde 0,7)

Mezunların En Çok Göç Ettiği İlk 5 Ülke ve Tamamladıkları Bölümler

Bir lisans programını tamamlayan mezunların göç etmek için en fazla tercih ettikleri ilk 5 ülke sırasıyla yüzde 22 ile Almanya, yüzde 16,9 ile Amerika Birleşik Devletleri (ABD), yüzde 10,5 ile Birleşik Krallık, yüzde 8,3 ile Hollanda ve yüzde 5,2 ile Kanada oldu.

Ülke bazında göç eden mezunların tamamladıkları ilk beş lisans bölümü ve ülke içi payları ise şu şekilde gerçekleşti:

• 1. Almanya (Toplam Göç Payı %22): Bilgisayar mühendisliği (%7,7), Makine mühendisliği (%6,1), Elektrik-elektronik mühendisliği (%4,7), Endüstri mühendisliği (%4,6) ve İşletme (%4,4).
• 2. Amerika Birleşik Devletleri (Toplam Göç Payı %16,9): Elektrik-elektronik mühendisliği (%5,7), İşletme (%5,5), Endüstri mühendisliği (%5,2), Bilgisayar mühendisliği (%5,1) ve Makine mühendisliği (%4,5).
• 3. Birleşik Krallık (Toplam Göç Payı %10,5): Bilgisayar mühendisliği (%7,0), İşletme (%6,3), Endüstri mühendisliği (%5,0), Makine mühendisliği (%4,6) ve İktisat (%3,9).
• 4. Hollanda (Toplam Göç Payı %8,3): Bilgisayar mühendisliği (%13,5), Endüstri mühendisliği (%7,6), Elektrik-elektronik mühendisliği (%6,4), Makine mühendisliği (%6,3) ve İşletme (%5,8).
• 5. Kanada (Toplam Göç Payı %5,2): İşletme (%6,0), Endüstri mühendisliği (%5,1), Makine mühendisliği (%5,1), İktisat (%4,6) ve Bilgisayar mühendisliği (%4,5).

Mimar İdris YAĞMAHAN’ın Mühendislik ve İnşaat Sektörü Değerlendirmesi

TÜİK’in açıkladığı 2025 yılı beyin göçü verilerinde mühendislik, imalat ve inşaat alanının yüzde 4,8 gibi yüksek bir oranla ikinci sırada yer almasını değerlendiren Mimar İdris YAĞMAHAN, yapı sektöründeki nitelikli insan kaynağı kaybına dikkat çekiyor:

“TÜİK verilerinde Mühendislik, İmalat ve İnşaat alanının toplamda yüzde 4,8 (erkeklerde yüzde 5,0, kadınlarda yüzde 4,5) beyin göçü oranıyla bilişim sektörünün hemen arkasından ikinci sırada gelmesi ve vakıf üniversitelerinin tam burslu mezunlarında bu oranın yüzde 8,6’ya fırlaması son derece kritik bir uyarıdır. Özellikle BIM uzmanı mimarların, saha ve dizayn ofis mühendislerinin Almanya, ABD, İngiltere ve Hollanda gibi ülkelere yönelmesi, yurt içindeki büyük ölçekli şantiyelerde nitelikli teknik kadro açığını derinleştiriyor. İnşaat ve proje sektörümüzün bu yetişmiş insan kaynağını Türkiye’de tutabilmesi için genç mimar ve mühendislere uluslararası standartlarda çalışma koşulları, adil ücret politikası ve öngörülebilir bir kariyer planlaması sunması artık bir tercih değil zorunluluktur.”

Mühendislik ve mimarlık dünyasındaki kariyer araştırmaları, istihdam istatistikleri, şantiye yönetimi ve inşaat sektörü hakkında en güncel mevzuatlar, gayrimenkul haberleri ve uzman tavsiyeleri için SerMimar.Net sektör rehberini takip etmeyi unutmayın!