Riskli Yapılarda Elektrik, Su ve Doğalgaz Kesilmesi: 90 Günlük Tahliye Süreci ve Yasal Yaptırımlar

Kentsel dönüşümün en hassas ve tartışmalı aşamalarından biri riskli ilan edilen binaların boşaltılmasıdır. Depremde yıkılma riski kesinleşmiş bir yapının içinde can güvenliğinin kalmadığı kabul edilir. Bu nedenle 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun, binayı boşaltmakta direnen malik ve kiracılara karşı kademeli ve zorlayıcı idari tedbirler öngörmüştür. Bu yaptırımların en etkilisi ise elektrik, su ve doğalgaz hizmetlerinin resmen durdurulmasıdır.

Peki altyapı hizmetleri ne zaman kesilir, verilen yasal süreler ne kadardır ve kolluk kuvvetleri devreye nasıl girer?

Yasal Tahliye Süreleri: 60 + 30 Gün Kuralı

Riskli yapı raporu kesinleştikten sonra ilgili ilçe belediyesi bina sakinlerine tahliye tebligatı gönderir. Kanun mülk sahiplerine ve kiracılara taşınmaları için aşamalı bir takvim tanır.

Tahliye takvimi şu yasal sürelerle işler:

• İlk Tebligat (En Az 60 Gün): Belediyeden gelen ilk resmi yazıyla binanın en az 60 gün içinde tahliye edilmesi ve yıktırılması istenir.
• İkinci Ek Süre (En Fazla 30 Gün): İlk sürede tahliye gerçekleşmezse belediye maliklere en fazla 30 günlük ek bir süre tanır. Bu yazıda hizmetlerin kesileceği açıkça ihtar edilir.
• Toplam 90 Günlük Azami Süre: Hak sahiplerine taşınma, yeni ev bulma ve kira yardımı başvurusu yapabilmeleri için tanınan toplam süre azami 90 gündür.
• Hizmetlerin Durdurulması Talimatı: 90 günlük süre dolduğu gün belediye ilgili dağıtım şirketlerine (İSKİ, BEDAŞ, İGDAŞ veya yerel kurumlar) resmi yazı yazar.

Altyapı Hizmetlerinin Kesilmesi ve Mühürleme Süreci

Belediyenin talimatı üzerine elektrik, su ve doğalgaz dağıtım şirketlerinin saha ekipleri belediye zabıtası eşliğinde binaya intikal eder. Binanın ana giriş vanaları ve bireysel sayaçları fiziki olarak mühürlenir.

Kesme sürecinde uygulanan kurallar şunlardır:

• Aboneliklerin Feshi: Riskli yapıda yer alan tüm aktif abonelikler idari talimatla dondurulur veya iptal edilir.
• Sayaçların Mühürlenmesi: Sayaç vanaları kilitlenip resmi mühür takılır. Mührü izinsiz kırmak Türk Ceza Kanunu uyarınca mühür fekki suçu teşkil eder.
• Yeni Abonelik Engeli: Riskli yapı şerhi bulunan adres için hiçbir dağıtım şirketi yeni abonelik sözleşmesi düzenleyemez.
• Güvenlik Önlemleri: Doğalgaz ana hattı sokak girişinden körlenerek olası patlama ve kaçak riskleri bertaraf edilir.

Tahliyeyi Reddeden Malikler İçin Kolluk Kuvveti Müdahalesi

Altyapı hizmetlerinin kesilmesine rağmen binayı terk etmeyen veya kapıları kilitleyerek yıkım ekiplerine direnen malik ve kiracılar için kanunun mülki amir yetkisi devreye girer. Kaymakamlık veya Valilik kararıyla binanın tahliyesi için polis ve zabıta ekipleri görevlendirilir.

Kolluk kuvvetleri nezaretinde çilingir vasıtasıyla daireler açılır, içerideki eşyalar yediemin depolarına taşınarak bina tamamen boşaltılır. Boşaltılan bina derhal yıkım müteahhidine teslim edilir. Yapılan bu tahliye ve depolama masrafları ise arsa payları oranında maliklerden 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsili Usulü Hakkında Kanun kapsamında haciz yoluyla tahsil edilir.

Kiracıların ve Maliklerin Dikkat Etmesi Gerekenler

Zorla tahliye ve altyapı kesintisi gibi ağır mağduriyetlerle karşılaşmamak için hak sahiplerinin 60 günlük ilk tebligatı aldıkları andan itibaren taşınma planlarını yapmaları önerilir. Bakanlık, tahliye sürecinde hem maliklere hem de kiracılara kira yardımı ve taşınma desteği sağlamaktadır.

Can güvenliğini önceleyen yasal çerçeveye uyum sağlamak, deprem tehlikesi altındaki ailelerin güvenli yuvalara kavuşmasını hızlandıran en rasyonel yaklaşımdır.

Riskli binalarda tahliye süreleri, elektrik su kesintisi yaptırımları ve kentsel dönüşüm kira yardımları hakkında en güncel mevzuatlar, gayrimenkul haberleri ve uzman tavsiyeleri için SerMimar.Net sektör rehberini takip etmeyi unutmayın!