Miras Kalan Evin İntikal ve Satış Süreci: Veraset İlamı ve İntikal Vergisi

Bir yakının vefatı sonrasında geride kalan taşınmazların mirasçılar üzerine tescil edilmesi ve ardından satılabilmesi, bir dizi resmi bürokratik aşamadan geçmeyi gerektirir. Miras kalan gayrimenkulün tapuda doğrudan satılması yasal olarak mümkün değildir; öncelikle vefat eden kişinin üzerindeki mülkiyetin mirasçılara aktarılması anlamına gelen tapu intikali işleminin tamamlanması şarttır.

Veraset ilamının alınmasından vergi dairesi ilişik kesme yazısına kadar olan takvimi titizlikle yönetmek, cezalı vergi yaptırımlarını önler.

Adım 1: Mirasçılık Belgesi (Veraset İlamı) Alınması

Sürecin ilk yasal belgesi vefat eden kişinin kimlerin mirasçısı olduğunu ve yasal pay oranlarını gösteren veraset ilamıdır:

• Noter Kanalıyla Alım: Mirasçılar arasında yabancılık unsuru, gaiplik veya evlatlık ilişkisi yoksa herhangi bir noterden 15 dakika içinde veraset ilamı çıkarılabilir.
• Sulh Hukuk Mahkemesi: Nüfus kayıtlarında kapalılık veya karmaşık soybağı varsa Sulh Hukuk Mahkemesi’ne müracaat edilerek mirasçılık belgesi temin edilir.

Adım 2: Veraset ve İntikal Vergisi Beyannamesi

7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu uyarınca, ölüm tarihinden itibaren Türkiye’de bulunan mirasçılar için 4 ay içinde ilgili vergi dairesine beyanname verilmelidir:

• Belediye Rayiç Değer Yazısı: Mülkün bağlı olduğu belediyeden vefat yılına ait emlak vergisi beyan değerini gösteren belge alınır.
• İstisna ve Muafiyet Hadleri: Kanun kapsamında mirasçılara kalan mirasta çocuk ve eş için belirlenen yüksek yasal istisna tutarı düşüldükten sonra kalan matrah üzerinden %1 ila %10 arasında artan oranlı vergi hesaplanır.
• Vergi Borcu Yoktur (İlişik Kesme) Yazısı: Tahakkuk eden verginin ilk taksiti veya tamamı ödendikten sonra vergi dairesi tapu müdürlüğüne hitaben ‘ilişik kesme belgesi’ düzenler.

Adım 3: Tapu Müdürlüğü’nde İntikal Tescili

Gerekli evraklar hazırlandıktan sonra WebTapu sistemi üzerinden randevu alınarak tapu tescili yapılır. İntikal iki şekilde gerçekleşir:

• Elbirliği Mülkiyeti (İştirak Halinde): Tüm mirasçılar mülkün tamamına birlikte maliktir; pay oranları ayrışmamıştır. Bu aşamada tek bir mirasçı dahi rıza göstermezse evin satışı yapılamaz.
• Paylı Mülkiyet (Müşterek Tapu): Mirasçılar tapuda kendi hisselerini (Örn: 1/4, 3/8) bağımsızlaştırır. Paylı mülkiyete geçildikten sonra her mirasçı kendi hissesini satabilir veya diğer paydaşlara devreder.

Miras Kalan Evin Satış Şartları

İntikal tamamlandıktan sonra taşınmazın üçüncü bir kişiye satılabilmesi için:

• Elbirliği mülkiyetinde tüm mirasçıların tapuda bizzat imza atması veya tek bir vekile satış vekaletnamesi vermesi zorunludur.
• Mirasçılardan biri satışı engelliyorsa, diğer ortaklar mahkemeye başvurarak İzale-i Şüyu (Ortaklığın Giderilmesi) davası açabilir.

Miras hukuku, veraset ilamı süreçleri, intikal vergisi beyanı ve tapu devir kuralları hakkında en güncel mevzuatlar, gayrimenkul haberleri ve uzman tavsiyeleri için SerMimar.Net sektör rehberini takip etmeyi unutmayın!