Ataşehir’de 50 Yıllık Düğüm Çözüldü: 3 Mahallenin 1/5000’lik İmar Planı İBB’den Geçti

Hızlı Özet
Ataşehir'in Yeniçamlıca, Mevlana ve Mimar Sinan mahallelerinde kabul edilen 1/5000'lik imar planını ve kentsel dönüşüm sürecini Mimar İdris YAĞMAHAN analiz ediyor.
İstanbul’un finans başkenti kimliğiyle parlayan, modern gökdelenleriyle dünya standartlarında bir çekim merkezi olan Ataşehir’in kalbinde, tam yarım asırdır süren trajik bir imar esareti nihayet son buldu. Ataşehir’in Yeniçamlıca, Mevlana ve Mimar Sinan mahallelerine ait yıllardır beklenen 1/5000 Ölçekli Nazım İmar Planı, İstanbul Büyükşehir Belediye (İBB) Meclisi’nde gerçekleştirilen oylamada tüm partilerin oy birliğiyle resmen kabul edildi.
1972 yılından bu yana hisseli tapu çıkmazı, mülkiyet karmaşası ve iptal edilen planlarla kilitlenen bu üç mahallede yaşayan on binlerce vatandaş için bu karar, güvenli bir geleceğin kapısını araladı. Bir mimar ve kentsel planlama uzmanı olarak; hemen yanı başında yükselen İstanbul Finans Merkezi’ne rağmen 50 yıldır çürük binalarda yaşamak zorunda kalan hemşehrilerimiz adına bu uzlaşmayı tarihi bir zafer olarak değerlendiriyorum. Gelin, İBB Meclisi’nde alınan kararın perde arkasına, 1/5000’lik planın mimari anlamına ve bundan sonraki kentsel dönüşüm adımlarına birlikte bakalım.
Yarım Asırlık Mülkiyet Çıkmazında “Halkla Uzlaşma” Modeli
İBB Meclisi’nin Eylül ayı üçüncü oturumunda kabul edilen planın ardından kürsüye çıkan Ataşehir Belediye ve İBB Meclis Üyesi Mustafa Karaoğlu, geçmişte yapılan hataların altını çizerek yeni dönemdeki çözüm yöntemini anlattı. Yaklaşık 1972’den beri süren girişimlerin vatandaşın dışlandığı masalarda üretildiği için kadük kaldığını ve mahkemelerden döndüğünü hatırlatan Karaoğlu, şu tarihi konuşmayı yaptı:
“Mülkiyet sorunu çözülmeden yapılan planların hiçbir anlamı olamazdı. 2024 yerel seçimlerinden sonra Ataşehir Belediye Başkanımız Sayın Onursal Adıgüzel‘in yönetim anlayışıyla; konunun asıl paydaşları olan üç mahallemizin sakinleri ve mahalle muhtarlarımızla aynı masada oturuldu. Öncelikle mülkiyet sorunları çözüldü, ardından Ataşehir Belediyesi ve İBB bürokratlarımızın ortak çalışmasıyla 1/5000’lik bölge planları Meclisimizden oy birliğiyle geçti. Emeği geçen İBB İmar Komisyonu’na ve Meclis Başkanvekilimiz Nuri Aslan’a teşekkür ediyorum.”
Ataşehir Belediye Başkan Vekili Murat Güneş de kararın tüm komşulara ve ilçeye hayırlı olmasını dileyerek, yeni dönemin inşa ve ihya dönemi olacağını vurguladı.
Şimdi Ne Olacak? Adım Adım İmar ve İnşaat Takvimi
Bir bölgede 1/5000 ölçekli Nazım İmar Planı’nın geçmesi, sürecin anayasasının yazıldığı anlamına gelir; ancak fiilen kazmanın vurulabilmesi için teknik takvimin eksiksiz işletilmesi şarttır. Hak sahiplerini önümüzdeki günlerde şu aşamalar bekliyor:
- 1 Aylık Askı Süreci: Onaylanan 1/5000’lik planlar, İBB hizmet binasında ve dijital ortamda 30 gün süreyle askıya çıkarılacak. Bu süre zarfında vatandaşlar varsa itirazlarını iletebilecek.
- 1/1000 Ölçekli Uygulama İmar Planı: Eş zamanlı olarak Ataşehir Belediyesi İmar Müdürlüğü ekipleri, mahalle ölçeğinde parsel parsel detayları içeren 1/1000’lik uygulama planlarını hazırlamaya başlayacak.
- İmar Kanunu 18. Madde Uygulaması (Parselasyon): Hisseli ve çapraşık tapuların temizlenerek her hak sahibine müstakil, inşaat yapılabilir net imar parseli tahsis edilmesi için parselasyon işlemleri tamamlanacak.
- Ruhsat ve Kentsel Dönüşümün Başlaması: 1/1000’lik planların yürürlüğe girmesiyle birlikte mahalle sakinleri dilerse müteahhitlerle kat karşılığı anlaşabilecek, dilerse Kentsel Dönüşüm Başkanlığı ve TOKİ destekleriyle kendi binalarını yenileyebilecek.
Mimari ve Şehircilik Analizi: 1/5000 Plan Bölgeye Ne Getiriyor?
Bir mimar gözüyle Yeniçamlıca, Mevlana ve Mimar Sinan mahalleleri; daracık sokakları, itfaiye ve ambulansın dahi girmekte zorlandığı çıkmazları ve 1999 öncesi yapılmış deniz kumu içeren yorgun binalarıyla olası bir depremde en büyük risk alanlarından biriydi. Yeni imar planıyla birlikte:
- Geniş Ulaşım ve Tahliye Arterleri: İmar planı, kilitlenmiş sokak dokusunu genişletip modern bulvarlarla ana arterlere ve TEM bağlantı yollarına entegre etmektedir.
- Sosyal Donatı ve Yeşil Alan Dengesi: Geçmişte beton yığınına dönen bu alanlarda kişi başına düşen aktif yeşil alan, park, kreş, sağlık ocağı ve okul alanları plan kararlarıyla güvence altına alınmıştır.
- Depreme Dirençli Ada Bazlı Dönüşüm: Parsellerin birleştirilerek ada bazında dönüşmesini teşvik edecek emsal (inşaat hakkı) mekanizmaları sayesinde, otoparkı kendi içinde çözülmüş güvenli site tipolojileri üretilecektir.
Bölge Gayrimenkul Piyasasına Etkisi: “Değer Patlaması Yaşanacak”
İmar planının geçmesi, bu üç mahalledeki gayrimenkul piyasasında adeta bir devrim yaratacaktır. Yıllardır imarsız olduğu için banka kredisine uygun olmayan, satılmak istendiğinde “hisseli arsa tapusu” muamelesi gören taşınmazlar için şu fırsatlar doğmuştur:
- Müstakil ve Değerli Tapular: Planların tamamlanmasıyla hisseli mülkiyet kaosu bitecek; her vatandaşın elindeki tapu resmi inşaat hakkına sahip altın değerinde bir varlığa dönüşecektir.
- Gayrimenkul Fiyatlarında %200-%300 Artış: Ataşehir Finans Merkezi’nin hemen çeperinde yer alan bu mahalleler, kurumsal inşaat firmalarının en gözde proje geliştirme sahası haline gelecek ve arsa payı değerleri katlanacaktır.
- Kira Gelirlerinin Güvenceye Alınması: Deprem korkusuyla kiracı bulmakta zorlanan eski yapıların yerine yapılacak A sınıfı modern konutlar, bölge sakinlerine yüksek amortismanlı kira getirisi sağlayacaktır.
Mimar İdris YAĞMAHAN’ın Editöryal Yorumu: “Artık Bahane Kalmadı, Sıra Dönüşümde”
Değerli Ataşehirliler ve gayrimenkul sektörü temsilcileri; bir kentin en büyük düşmanı imarsızlıktır. İmarsız bir mahallede ne deprem güvenliği sağlayabilirsiniz ne de çocuklarınıza yaşanabilir bir çevre bırakabilirsiniz. İBB Meclisi’nin siyasi ayrılıkları bir kenara bırakarak Yeniçamlıca, Mevlana ve Mimar Sinan için oy birliğiyle aldığı bu karar, İstanbul’un deprem hazırlığı adına alkışlanması gereken bir uzlaşmadır.
Şimdi görev vatandaşlarımıza ve ilçe belediyemize düşüyor. 1/1000’lik plan sürecini hızla tamamlayarak, küçük kişisel çekişmeleri bir yana bırakıp ada bazında birleşmeli ve depreme dayanıklı modern yapılar için müteahhitlerle masaya oturmalıyız. 50 yıllık çile bitti, şimdi güvenli yarınları inşa etme zamanıdır.
İstanbul’daki imar planı değişikliklerini, askı süreçlerini ve kentsel dönüşüm hukuku rehberlerini en doğru mimari vizyonla takip etmek için SerMimar.Net uzmanlık platformunu izlemeyi sürdürün.
SerMimar
Osmanlılarda mimarbaşı, SerMimaran-ı hassa. osmanlı hanedanının ve büyük devlet adamlarının yaptıracakları binaların projelerini yapmak ve bunların uygulanması için gerekli mimarları, teknik elemanları atamak, büyük kentlerdeki mimarları atamak, hassa mimarlarını yetiştirmek, kent ve kasabalardaki bütün mimar ve ustaların kayıtlarını tutmak SerMimar'ın görevleri arasındaydı.
Tüm Yazıları